شرکت ناسار - ترجمه عربی 09124789649

دانلود فایل کامل مقاله

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان
احمد پاشازانوس؛ علی خالقی
دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)
چکیده
این پژوهش به بررسی و نقد موضوع سبک و ساختار ترجمة عبدالوهّاب عزّام و خدمات ترجمه‌ای او در زبان و ادب فارسی و عربی می‌پردازد و برای جامع و کامل‌تر بودن نقد و بررسی‌ها، آثار برگزیدة ترجمة عزّام مورد بررسی قرار گرفته‌ است و نیز برای تبیین دقیق این موضوع، دیدگاه‌ها و سبک ترجمه‌ای عزّام، ترجمة قصاید شاعران نامور پارسی‌گوی همچون حافظ، مولوی، اقبال لاهوری، نظامی، عطّار نیشابوری از زبان فارسی به عربی و تألیفات بین زبانی او در زبان‌های شرقی آورده شده است. در این جستار از روش تحلیلی ـ توصیفی استفاده شده، بدین گونه که نخست آثار نادر ترجمه‌ای عزّام به زبان عربی را یافته، سپس اسلوب و ساختار ترجمة او در میان مقالات نقدی و تألیف‌های بین زبانی وی مورد بررسی قرار گرفته است و در نهایت، به بررسی و نقد آثار ترجمه شدة عزّام در زبان فارسی و عربی پرداخته شده است. نتایج پژوهش حاضر بیانگر این مطلب است که عبدالوهّاب عزّام به عنوان یکی از طلایه‌داران ترجمه در کشور مصر، در ترویج و انتقال ادب و فرهنگ و تمدّن فارسی به زبان عربی از طریق ترجمه، تلاش و اقدامات شایان ذکری را انجام داده است و با فراگیری اصول ترجمه و با بهره‌مندی از قریحة شاعری خود ـ طبق نظر بسیاری از نظریّه‌پردازان جهان عرب ـ در ترجمة آثار فارسی به عربی موفّق ظاهر شده است. ساختار شاعرانة ترجمه‌های وی و انتقال این عاطفه و احساس در کنار لفظ و معنا به ترجمه‌های عزّام ارج و اهمیّت فراوانی داده است.
کلیدواژگان
ترجمه؛ مصر؛ عزّام؛ ادب فارسی؛ ادب عربی

دانلود فایل پی دی اف مقاله

نویسندگان
فاطمه گلی ملک آبادی ؛ رضا شکرانی    
دانشگاه اصفهان
چکیده
از دیر باز مفهوم فراز قرآنی«بَعُوضَةً فمافوقها»،«پشه و فراتر از آن»، موضوع بحث و اختلاف مفسران و مترجمان قرآن بوده، ظاهراً واژه «فوق» در معنای متداول آن (بالاتر و بزرگ‌تر) به کار نرفته، که ­نظر به در مقام تمثیل بودن این عبارت، معنای متضاد آن یعنی «کمتر و پائین‌تر» مورد اعتنا است.  این نوشتار ضمن بهره­گیری از دانش­های زبانی با  استناد به کتب لغت، نحو و تفسیر، و باتوجه به تفاوت‌های واژه‌های «فـ»، «ما» و «فوق»، با روش توصیفی– تحلیلی، و بر پایه روابط بینامتنی به بررسی مدلول این شیوه کاربرد در احادیث بزرگان صدر اسلام پیامبر(ص) و امام علی (ع) و امام موسی کاظم (ع)) پرداخته- که توجه به این بینامتنیت برای دریافت مفهوم آیه تاکنون از نظر دور مانده بوده است- و معنای این فراز را براساس تفسیر «بزرگ‌تر و بالاتر» روشن نموده است؛ نیز با عنایت به روابط بینامتنیت این عبارت قرآن و فرازی از خطبه 164 نهج­البلاغه مشخص می‌شود «فـَ» در این فراز، به معنای «إلی» است و باید در فارسی به واژه «تا» برگردان شده، مراتب سیر صعودی به بزرگ‌تر را نشان دهد؛ ضمن آنکه با نقد و بررسی بسیاری از ترجمه­های فارسی این عبارت و ارائهنمودارهای آن، نشان می­دهد واژه «فوق» در زبان فارسی قطعا دو معنای متضاد را (در هر صورت) بر نمی­تابد و بر این اساس فقط برخی ترجمه­ها وفادار می­نماید.
کلیدواژه ها
قرآن؛ حدیث؛ مافوق؛ بینامتنیت؛ واژه شناسی؛ نحو؛ ترجمه

دانلود فایل پی دی اف مقاله

نویسندگان
 
حسین بازوبندی 1 ؛ رضا مرادصحرایی2
1استاد حق التدریس گروه زبان انگلیسی دانشگاه آزاد نیشابور و پیام نور فیروزه
2استاد گروه زبانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی/ معاون دانشجویی دانشگاه علامه
چکیده
در مطالعات ترجمه، معنا در مرکزیت فعالیت ترجمه قرار دارد. از آنجا که زبان­شناسی نقش­گرای نظام­مند،زبان را منبع بالقوه­ای از معنا (منبع معناسازی) قلمداد می­کند، اینگونه استدلال می­شود که این دستور، ابزار سودمندی برای ترجمه فراهم می­کند. در مدل نقش­گرای نظام­مند هر متنی سه نوع معنا یا فرانقش را کدگذاری می­کند. به لحاظ سنتی، مترجمان و ارزیابان ترجمه اغلب روی یک بعد از معنا یعنی معنای انگاره­ای، بویژه معنای تجربی تمرکز کرده­اند.این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی در چهارچوب دستور نقش‌گرای نظام­مند، به بررسی شیوه تبادل معنا بر اساس معنای بینافردی در گفتگوی بین خداوند متعال و ابلیس در چهار سوره (أعراف، حجر، إسراء، ص) و نقش آن در ترجمه قرآن می­پردازد.نتایج نشان می­دهد، مترجم قرآن با در نظر گرفتن مؤلفه­های تشکیل­دهنده بند در مقام تبادل، و آگاهی از تحلیل فرانقش بینافردی متن، مدل مناسب و ملموسی برای بررسی شیوه تبادل معنا در اختیار خواهد داشت و به خوبی قادر خواهد بود کیفیت ترجمه­ خود را با توجه به سازوکار به‌کار رفته در تحلیل ارزیابی کند. لیکن با توجه به ویژگی­های خاص زبان قرآن، وحدت شبکه­ای آیات، وجود وجوه و لایه­های معنایی متعدد متن و در نتیجه نهایت­ناپذیری قرآن این رویکرد به‌طور کلی نمی­تواند به طور بایسته در حوزه تفسیر قرآن راهگشا باشد.
کلیدواژه ها
نص؛ زبان قرآن؛ فرانقش بینافردی؛ ترجمه؛ وجه‌نمایی

دانلود فایل پی دی اف مقاله

نویسنده
حسین تک تبار فیروزجائی
دانشگاه قم
چکیده
برگردان قرآن‌کریم از گذشته‌های دور مورد توجه بوده و بارها ترجمه شده و در طول تاریخ، فراز و نشیب‌های زیادی داشته است. گاه مترجمان به‌علت ضعف در درک کتاب زندگی و یا تفهیم آن به زبان مقصد، نتوانسته‌اند ترجمه‌ای مناسب از آن ارائه دهند و گاه نیز شاهد ترجمه‌های ارزشمندی از این کتاب آسمانی بوده‌ایم. بدین جهت نقد ترجمه قرآن و به‌خصوص ترجمه صفارزاده که موردبررسی همه جانبه قرار نگرفته، از اهمیت زیادی برخوردار است. ترجمه طاهرهصفارزاده، ترجمه‌ای ارتباطی از قرآن کریم است. وی در ترجمه، در پی فهم پیام الهی در آیات قرآنو انتقال آن به مخاطب است و به الفاظ و واژگان متن، به عنوان وسیله‌ای جهت رساندن محتوا می‌نگرد. نگارنده در این مقاله به دنبال آن است که با روش تحلیلی، به نقد و بررسی میزان دقت مترجم در فهم و انتقال پیام الهی بپردازد. به نظر می‌رسد که این ترجمه، ترجمه‌ای دقیق و ارتباطی از قرآن کریم به زبان فارسی و وفادار به ارزش ارجاعی متن است.
کلیدواژه ها
قرآن کریم؛ ترجمه قرآن؛ طاهره صفارزاده؛ ترجمه ارتباطی

دانلود فایل پی دی اف مقاله

نویسندگان
نرجس توکلی محمدی 1 ؛ عبدالهادی فقهی زاده2
1دانشگاه تهران، دانشکده الهیات و معارف اسلامی
2دانشیار دانشگاه تهران
چکیده
ورود مجاز در روایات از دیدگاه اغلب علمای اسلامی امری مقبول است؛ چنان­که آنان، گاه به صورت مستقل و گاه به صورت ضمنی آن را تایید کرده‌اند. در عین حال، برخی با پذیرش وقوع مجاز در روایات، عملاً به برداشت­های افراطی از بیان­های مجازی روایات دست زده­اند. در مقابل، گروهی دیگر، ورود هر نوع مجاز در گزاره­های دینی را انکار و آن را مرادف کذب دانسته‌اند. از این رو، نقد و بررسی این دیدگاه­ها و مبانی کلامی که طیفی از نفی مطلق تا پذیرش بی­قاعده را شکل می­دهد، در شناخت رویکرد صحیح در حوزه معناشناسی و به تبع آن، ترجمه صحیح روایات، امری ضروری است. هر کدام از این دیدگاه­ها، بر مبانی‌ای مبتنی است که صاحبان آن‌ها نسبت به ماهیت معنا پذیرفته­اند؛ در این میان، رویکرد تأویل­گرایی خردورزانه- که اغلب قائلان آن به عقل‌گرایی و برداشت­های قاعده­مند و منطقی از بیان­های مجازی متّصف­اند- دیدگاهی مقبول و معقول در این حوزه به شمار می‌آید که اتخاذ آن به فهم و ترجمه صحیح روایات منجر می­گردد. چنانکه، دسته­ای پرشمار از دانشمندان فریقین، مانند بخاری، مسلم، شیخ صدوق، سیدرضی، فیض کاشانی، مجلسی و قرضاوی، در آثار حدیثی خود بر همین مبنا، به استنباط و فهم معانی روایات پرداخته­اند.
کلیدواژه ها
مجاز؛ روایات؛ معنا؛ ترجمه؛ مبانی کلامی

دانلود فایل پی دی اف مقاله

نویسنده
مالک عبدی
دانشگاه ایلام
چکیده
ترجمه قرآن کریم و انتقال و شفاف­سازی معانی والای آن، برای مخاطبان فارسی­زبان از دیرباز موضع اهتمام محققان و اندیشمندان این کتاب الهی بوده است. یکی از مترجمانی که شمار کثیری از پژوهشگران،ترجمه­ او را در زمره بهترین ترجمه‌های معاصر قرآن بشمار آورده  و آن را به لحاظ مطابقت با متن آیات و بکارگیری واژگان مأنوس زبان فارسی و مراعات قواعد زبانی و بیانی و نیز به­لحاظ نگرش نوین به ترجمه و  روزآمدسازی بسیاری از مفاهیم پرچالش قرآن کریم، مُتقن و قابل استناد می­دانند، ترجمه فولادوند است. اما با وجود همه این محاسن، با اعمال نظری  ژرف در فحوای ترجمه–  دست­کم در حوزه آیات مورد بحث- به نظر می­آید که مخاطب با مواردی از لغزش یا سهو مواجه می­شود که نشان از تسامُح یا احیاناً برداشتی ناهمگون از پاره‌ای ظرایف بدیع دستوری، واژگانی و ادبی قرآن دارد که در برخی موارد عدم رویکرد متناسب به این ظرافت‌های قرآنی، خواننده را در معرض برداشتی غیرهمسو با آیات شریفه قرار داده و علاوه بر مستور ماندن بخش‌هایی از وجوه اعجازی و تصاویر مبتکرانه­ آیات، جلوه ضعیف­تری از بلاغت قرآنی در ترجمه فارسی نمود می­یابد. این پژوهش درصدد است که با توجه به امکان­سنجیِ میزان خطاپذیری، در ترجمه­ آیات مورد بحث، این موارد را با استناد به مبانی علمی دقیقِ حوزه­های صرفی، نحوی، بلاغی، لغوی و واژگانی، به بوته­­ نقد و بررسی گذاشته و راه‌های اصلاحی جایگزین نیز پیشنهاد شود تا بدین­واسطه نمایه­هایی از رویکردهای تحلیلی معنامحوردر چارچوب‌های مذکور فراروی محققان قرار گرفته و راه برای پژوهش‌های غنی­تر و کاربردی­تر در این حوزه­ها گشوده بماند.
کلیدواژه ها
قرآن‌کریم؛ زبان عربی؛ ترجمه قرآن؛ فولادوند؛ صرف و نحو؛ ویژگی‌های بلاغی

کوروش عاکف در گفت‌وگوی تفصیلی با فارس

آموزش «نقد ترجمه» منجر به ارتقای کیفی ترجمه می‌شود/ نقد فقط ایرادگیری نیست

یک استاد دانشگاه گفت: آموزش «نقد ترجمه» می­‌تواند منجر به ارتقای کیفی ترجمه و افزایش آگاهی مترجمان شود.

خبرگزاری فارس - گروه کتاب و ادبیات: کوروش عاکف عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد و مدرس زبانشناسی در گفت‌وگوی تفصیلی خود به نکاتی پیرامون نقد ترجمه و موانع پیش روی این صنعت اشاره کرده است.

او در این گفت‌وگو نقد را فقط ایرادگیری ندانسته و بر اهمیت آموزش نقد ترجمه تاکید کرده است. در ادامه مشروح این گفت‌وگو منتشر می‌شود.

*نقد فقط ایرادگیری نیست

نقد ترجمه،‌ به خصوص نقد ترجمه ادبی در ایران بحثی ادامه‌دار، مناقشه‌برانگیز، تاثیرگذار و کم‌وبیش آموزنده بوده است. در سال‌های اخیر شمار ترجمه‌ها از رمان و داستان‌ کوتاه افزایش چشمگیری داشته و به همان میزان هم بحث‌ها و انتقادها درباره میزان امانتداری مترجم، حفظ لحن و سبک نویسنده، و دانش و تسلط مترجمان نسبت به زبان مبدا و مقصد افزایش یافته است.

نویسندگان:  تقيه محمدحسن*
 
 * دانشگاه تربيت معلم
 
چکیده:

واژه «نقد» از جمله اصطلاحات ادبي مي باشد که از ديرباز ميان مردم رايج بوده است. نقد ترجمه يعني با نگاه جامع و مانع به ابعاد گوناگون ترجمه نگريستن. هر چند دامنه نقد ترجمه گسترده و نامحدود است و نمي توان آن را در چارچوبي کامل قرار داد، مباني، اصولي و معيارهايي دارد که نگارنده در اينجا قصد دارد به بيان آن بپردازد. در ارزش و اعتبار نقد ترجمه نبايد هيچ گونه ترديدي به دل راه داد؛ نقد ترجمه اگر بدون غرض و کينه و با توجه به اصول و چارچوبهاي درست آن به درستي انجام گيرد و مبتني بر علم و آگاهي باشد موجب تحولي شگرف و پيشرفتي چشمگير مي شود؛ البته برخي بر اين نظرند که نقد «اظهار ما به من العيب= عيب و اشکال موجود را بيان کردن» است در صورتي که در نقد بايد به ويژگيهاي مثبت و منفي ترجمه پرداخته شود. يکي از هدفهاي نقد ترجمه اين است که جامعه متوجه اين موضوع شود که مترجمي، کاري دشوار و سخت است و بايد نشان داده شود که آيا مترجم به اهداف خود رسيده است يا نه؟ طبيعي است منتقد بهترين گزينه براي بررسي، نقد و نظريه پردازي در زمينه ترجمه هاست.

 
 
كليد واژه: نقد، ترجمه، منتقد، نقد ترجمه

دانلود فایل

با توجه به تعداد زیاد ترجمه های عربی رباعیات خیام و تاثیرات فراوانی که این رباعی ها بر روح و تفکر شاعران و نویسندگان عرب زبان داشته است، نگارنده ی این پایان نامه به بررسی تعدادی از ترجمه های عربی رباعی های خیام پرداخته و سعی بر آن داشته است که پژوهشی نسبتا جامع در این موضوع ارائه دهد. نویسنده در این تحقیق ابتدا نگاهی گذرا به زندگی خیام و رباعی های او داشته، سپس مترجمین منتخب، صافی نجفی، عبد الحق فاضل و احمد رامی را معرفی کرده است؛ در ادامه، فرایند ترجمه را به صورت کلی در رباعی های این سه مترجم بررسی کرده و همچنین به صورت اختصاصی به نقد و مقایسه ی این ترجمه ها از نظر استعاره پرداخته است.

استاد راهنما: محمد نگارش | استاد مشاور: محمدباقر حسینی | پدیدآور: فاطمه بشارتی

حافظ نصيرى
اشاره

در بخش اول اين مقاله، در شماره پيشين، اشاره گرديد كه معيارهاى كلى براى نقد ترجمه، مى توان دو گزينه «درست» يا «نادرست» و «رسا» يا «كم رسا» را در نظر گرفت و براى هر يك، معيارهايى پيش بينى كرد كه تخطّى از آن ها ترجمه را نادرست و يا كم رسا مى گرداند.

دلايل انتخاب گزينه «نادرست» براى گزينش واژه ها به تفصيل بيان گرديد. اينك ارائه بحث دلايل انتخاب گزينه «نادرست» براى گزينش عبارت را پى مى گيريم.

واژگان کلیدی

شفقنا (پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه) – نهج البلاغه بعد از قرآن از متواترترین، متقن ترین و دست نخورده ترین متون موجود است

به گزارش خبرنگار شفقنا، نشست هفتگی شهر کتاب با موضوع ترجمه کتاب نهج البلاغه توسط دکتر سید علی موسوی گرمارودی و با حضور حجت الاسلام دکتر محمد علی مهدوی راد و استاد بهاءالدین خرمشاهی برگزار شد.

استاد گرمارودی متن نهج البلاغه بعد از قرآن کریم را از متواترترین، متقن ترین و دست نخورده ترین متون موجود دانست و گفت: این نکته با مشاهده متنی که اخیرا در قم چاپ شد بیشتر به اثبات رسید یکی از دانشمندان ارجمند عرب زبان مقیم مشهد استاد شیخ قیس بهجت العطار با کوششی پیگیر و با دسترسی به چهار نسخه بسیار قدیمی به شیوه علمی نسخه ای دقیق از نهج ابلاغه به دست داده است در این نسخه، مصحح در مقدمه خود که به زبان عربی است، توضیح داده است که مبنا را در انتخاب نسخه بر اشتراک اکثریت نهاده است و موارد اختلاف را با ذکر ماخذ در پانویس آورده است. نسخه اول نسخه کتاب خانه آیت الله العظمی گلپایگانی نسخه دوم آیت الله مرعشی، نسخه سوم فخرالدین نصیری در کتابخانه چهل ستون تهران و نسخه چهارم نسخه  در مشهد است.

او ادامه داد: امام علی(ع) کودکی، نوجوانی، جوانی و بخشی ازمیانسالی خود را در دامن و کنار پیامبر(ص) گذرانید و هرچه دارد از پیامبر(ص) دارد و چنین است که او در زمان خود به کلام فصیح مشهور بود و پس از شهادت وی تا امروز نیز همواره زبان او که در عین فصاحت و بلاغت، از جمله سجع، مزین است به سبب آراستگی موصوف است و معچزه امام این بود که در سخن او سجع تابع معنی است نه معنی تابع سجع. یعنی امام بدون قربانی کردن معنی، کلامشان مسجع است و در تمام نهج البلاغه حتی یک مورد نمی توان یافت که امام(ع) به خاطر رعایت سجع مفهوم کلام خود را تغییر داده باشد. به عبارت دیگر در تمام عبارات مسجع امام حتی در یک مورد هم نمی توان به جای کلمه مسجع امام کلمه دیگری گذارد تا منظور امام را بهتر ادا کند به سبب همین برجستگی و والایی کلام حضرت است که بیش از اینکه سید رضی گزیده نامه ها و خطبه های امام رادر کتاب نهج البلاغه گرد آورد ادیبان و نویسندگان عرب، سخنان او را از بر می کردند.

او با بیان اینکه بهره برداری ادبی از کلام حضرت علی(ع) چه در میان اعراب و چه ایرانیان چند صد سال به عربی بود گفت: آثار آن را می توان در رساله های بدیع الزمان همدانی، ابوبکر خوارزمی و نیز ابوسعید رستمی و دیگران به وضوح ببینیم. بعد از نشر زبان دَری همین بهره بری در ادب فارسی نیز به چشم می خورد آنچه سبب شده ادیبان عرب و غیرعرب از قرن ۳ هجری به گردآوری سخنان امام توجه کنند یا به ترجمه برخی از نامه های ایشان به طور مستقل و مجزا بپردازند همان زیبایی های معنوی این گفته ها است.

گرمارودی در خصوص ماخذ ترجمه خود، بیان کرد: ماخذ من در ترجمه نهج البلاغه بر اساس متن نهج البلاغه دکتر صبحی صالح است با اینکه به مقدمه و برخی گزینه های او در متن ایرادهای جدی دارم که به آنها اشاره کرده ام با این حال آن را انتخاب کردم نه از آن جهت که آن را می پسندیدم بلکه به آن جهت که در ایران متداول تر از سایر متون است.به نظر من مرحوم شیخ فارس از آن جهت نهج البلاغه صبحی صالح را برای این مقابله برگزیده بود که می دانست نهج البلاغه صبحی صالح به سبب توضیحات و معانی لغات در ذیل  هر صفحه و در برخی از چاپ ها در پایان کتاب و فهرست های مفید در آخر کتاب نه تنها مورد اقبال کشورهای عرب زبان است بلکه در ایران هم طرفداران بسیار دارد اما با این حال مرحوم شیخ فارس به عنوان عرب زبان شیعه مذهب انتقادهای مهمی به اشتباهات عبدو و صبحی صالح در متن های مصحح آن دو داشته است و در واقع با انتخاب نهج البلاغه صبحی صالح و مقابله با دو نسخه معتبر قدیمی مرعشی قم و نصیری تهران با یک تیر دو نشان زده است یعنی هم از توضیحات و فهرست های صبحی صالح سود برده و هم انتقادهای خود را درباره اشتباه های او به تفصیل بیان کرده است.

او تصریح کرد: تنظیم این کتاب ۶ سال طول کشید اما در طول این ۶ سال من جدای از کتاب نهج البلاغه ۶ کتاب دیگر را هم چاپ کردم. روش من همان روشی است که در ترجمه قرآن کریم به کار رفته است یعنی زبان معیار با اندکی چاشنی باستان گرایی زیرا متن ها همه برای ۱۴۰۰ سال پیش است پس یعنی نصر معیار و اندکی باستان گرایی تا کمی به زمان حال نزدیک باشد و در این کتاب همه چیز را حتی لغات عربی را معنی کردم. من ترجمه نهج البلاغه را مانند شعر گفتم و با استاد خرمشاهی در این مساله اختلاف دارم که ایشام معتقد بودند ترجمه جمعی است اما من این اعتقاد را ندارم من ترجمه را مانند شعر یک کار هنری می دانم.

او در پایان خاطرنشان کرد:از شگفتی های این ترجمه دعوت ناگهانی من به نجف بود و من تا آن زمان به عتبات مشرف نشده بودم اما برای شرکت در کنفرانس بین المللی الغدیر درست ساعاتی پس از پایان یافتن ترجمه کامل نهج البلاغه دعوت و در آبان ۹۲ به عتبات مشرف شدم.

دکتر خرماشاهی: ترجمه استاد گرمارودی بهترین ترجمه فارسی موجود است

در ادامه این نشست استاد بهاءالدین خرمشاهی ترجمه نهج البلاغه استاد گرمارودی را بهترین ترجمه فارسی ممکن وموجود دانست و گفت: من افتحار داشتم که هم در ترجمه قرآن و هم ترجمه نهج البلاغه استاد گرمارودی اولین خواننده بودم و مطالبی را با مداد کم رنگ در حاشیه برایشان نوشتم روزی ده صفحه از این ترجمه را می خواندم و و بدون هیچ تکلفی قصیده ای را  برای ایشان سرودم :

ای شیوه شیوای تو روشن گویی             فنانی و بس فنون به زی فن گویی

هر نکته سخت و سختی اصلی را           در لفظ دلیر به وجه احسنت گویی

همچنین در خصوص دعوت ناگهانی استاد به عتبات عالیات هم قصیده ای دیگر سرودم:

صد شکر که برترین هدف یافته ای           در ترجمه نبی(قرآن) شرف یافته ای

تا ترجمه نشر به پایان آمد                     دعوت به زیارت نجف یافته ای

حجت الاسلام مهدوی راد: نهج البلاغه بیشتر یک کتاب سیاسی و حکومتی است

در پایان این نشست استاد حجت الاسلام محمد علی مهدوی راد بیان کرد: سید رضی شخصیت بزرگی است که نهج البلاغه را جمع آوری کرده است. در ادبیات عرب خطبه فخر آفرین بود و لذا در بازارها مثل بازار عکاض که بزرگترین بازار مکه بود خطابه خوانی و وعظ خوانی می کردند و خطابه ها را می نوشتند چون این کار برایشان فرهنگ بود. بنابراین خطبه های امام علی(ع) هم یک سبک و سیاق خدایی، معنوی و انسانی داشتند در زمان خود امام جمع آوری شده است.

وی افزود: سید رضی یک نقیب بوده نقیب عملا عنوان دولت در دولت است یعنی یک جریانی بود که از سال ۲۸۹ اتفاق افتاد که عالم ترین و فاضل ترین، پاک ترین و اندیشورترین سید از سادات، بقیه سادات را حمایت و سرپرستی می کرد این سرپرست ها هم یک سرپرست داشتند یعنی همه این نقیب ها یک نقیب النقبا داشتند. مسایل اقتصادی، قضایی و اجتماعی در دست آنها بود پدر سید رضی نقیب النقبا بود خود سید رضی هم نقیب النقبا شد و به قدری قدرت داشت که خلیفه مجبور شد دیوان مظالم را به او دهد و بعد که این قدرت افزون شد مجبور شد که امارت حج را هم به سید رضی دهد و بعدها ریاست حرمین شریفین هم به سید رضی رسید.

این محقق و پژوهشگر نهج البلاغه را یک کتاب سیاسی حکومتی دانست و اظهار کرد: نهج البلاغه بالاتر از اینکه یک کتاب اخلاقی، اجتماعی و عرفانی باشد که هست یک کتاب سیاسی و حکومتی می باشد. نهج البلاغه گزینشی است ولی هر نکته و نامه ای که جان مایه سیاسی و حکومتی دارد گزینش نشده است. خطبه قاصعه بلندترین خطبه و قوی ترین خطبه در نشان دادن این است که چطور انسان به استکبار مبتلاء می شود. و اولین راوی نهج البلاغه دختر برادر سید رضی است که برای اولین بار بعد از فاصله کوتاهی از تالیف عمویش، آن را روایت کرده است.

مهدوی راد خاطرنشان کرد:نهج البلاغه به سرعت وارد خراسان شد، سید رضی در سال ۴۰۶ شهید شده اواسط قرن ۵ نهج البلاغه وارد خراسان و اوایل قرن ۶ شرح نهج البلاغه در خراسان شروع شده است و اولین شارح احمدن محمد درحی است که هیچ اطلاعی از او در دست نیست ولی ابن فندق معبترین شرح ادبی را برای نهج البلاغه نوشته است و در اینجا باید بگویم که  خراسانی ها بیشترین شرح نهج البلاغه را دارند.

او در پایان در خصوص کتاب نهج البلاغه استاد گرمارودی اظهار کرد: واژه های چشم نواز در ترجمه استاد گرما رودی در برابر وژه های عربی فراوان است و پانویس های آن هم باری به هر جهت نیست که جلوه های عظیمی را نشان می دهد و هر متنی را از هر شخصی حتی بسیار سطح پایین هم در پاورقی آورده است.

نهضت ترجمه متون علمی فلسفی تمدن اسلامی به زبان لاتینی در اروپا

چکیده
نقش متون علمی و فلسفی تمدن اسلامی در بیداری و پیشرفت علمی، عقلی و صنعتی غرب، بر بسیاری از محققان تاریخ علم و حکمت، پوشیده نیست. در فاصله قرون یازدهم تا سیزدهم میلادی، انبوهی از آثار و نوشته های علمی و فلسفی مسلمانان از زبان عربی به زبان لاتینی برگردانده شد و در این فرایند حتی متون و منابع علمی و فلسفی یونانیان به ویژه فلسفه ارسطو نیز از طریق مسلمانان به دنیای غرب لاتینی شناسانده شد؛ به گونه ای که به اعتراف شماری از مورخان و اندیشمندان غربی، اگر این رویداد تاریخی یعنی نهضت ترجمه عربی به لاتینی اتفاق نمی افتاد، چه بسا دنیای غرب هیچ گاه با سرمایه عظیم دانش یونانی هم آشنا نمی شد. از سوی دیگر در جریان نهضت مذکور، علاوه بر ترجمه آثار یونانی از عربی به لاتینی، بسیاری از شروح و تفاسیر دانشمندان مسلمان نیز به دنیای غرب راه پیدا کرد و از این طریق نیز دشواری ها و پیچیدگی های علمی آن آثار با کوشش متفکران مسلمان مرتفع گردید. جزئیات و دقایق این رویداد بزرگ علمی فرهنگی هنوز هم کاملاً روشن نیست و در این مقاله تنها به مهم ترین فقرات آن اشاره خواهد شد.

دانلود فایل پی دی اف مقاله کامل

نشست ترجمه و فرهنگ با حضور مهدی غبرایی، خجسته کیهان و مریم قهرمانی در روز یکشنبه 27 اردیبهشت برگزار شد.
در ابتدا قهرمانی عنوان کرد این نشست از سلسله نشست‌های عصر ترجمه بوده و هدف آن پیوند دادن مباحث نظری و مباحث کاربردی ترجمه است. در این نشست به بررسی ارتباط تنگاتنگ میان ترجمه و فرهنگ خواهیم پرداخت. او افزود برای پرداخت نظری به موضوع ترجمه و فرهنگ باید از گذشته‌ای بسیار دور آغاز کنیم. شاید بتوانیم بگوئیم قدمت ترجمه به قدمت انسان است؛ اما قدمت مطالعات دانشگاهی ترجمه به چیزی حدود 70 سال می رسد. البته با وجود اینکه مطالعات دانشگاهی ترجمه رشته‌ای نوپاست؛ آثار نوشته شده درخصوص موضوع ترجمه، به گذشته‌ای دور باز می‌گردند. اگر بتوانیم کلیه‌ آثار باقیمانده در زمینه ترجمه را در زمره نظریه‌های ترجمه به حساب بیاوریم، شاید بتوانیم تاریخ ثبت شده‌ای برای مطالعات ترجمه در نظر گرفته و آن را به سه دوره تقسیم کنیم. دوره پیشازبانی از سده اول پیش از میلاد آغاز شده و تا ظهور نظریه‌های زبان‌شناختی در دهه پنجاه میلادی ادامه داشته است. در این دوره مباحث پیرامون موضوع ترجمه، غالبا، حول محور لفظ به لفظ بودن یا مفهوم به مفهوم بودن ترجمه صورت‌بندی شده است. مفاهیم کلیدی وفاداری، روح و صحت ترجمه از جمله مفاهیمی هستند که در این دوره مکررا مورد ارجاع صاحبنظران قرار می‌گیرند.

روزبه رحیمی: مطالعات ترجمه، عنوان مجموعه‌ای است که نشر قطره تاکنون شش جلد از آن را منتشر کرده است. ششمین جلد از این مجموعه، «چگونه فرهنگ‌ها ساخته می‌شوند؟» نام دارد و نوشته‌ی دو تن از نظریه‌پردازان برجسته‌ی ترجمه، سوزان بسنت و آندره لفور، است. از این دو نظریه‌پرداز پیش‌تر کتاب «چرخش فرهنگی در مطالعات ترجمه» نیز منتشر شده بود. مطالعات ترجمه یک حوزه‌ی بینارشته‌ای شامل عناصری از علوم اجتماعی و علوم انسانی است که به مطالعه‌ی نظام‌مند نظریه، توصیف و کاربرد ترجمه‌ی کتبی، شفاهی، چندرسانه‌ای و ماشینی می‌پردازد. ترجمه‌ی کتاب حاضر را  نصراله مرادیانی بر عهده داشته است. مرادیانی متولد سال ۶۲ و دوره‌ی کار‌شناسی ارشد مطالعات ترجمه را در دانشگاه علامه طباطبایی گذرانده است. او در ماه‌های پایانی تحصیلات، نخستین کتاب خود، «قواعد مباحثه»، را برای نشر قطره ترجمه کرد. با این مترجم جوان در مورد کتاب جدیدش به گفت‌وگو نشستیم: