نویسندگان
فاطمه گلی ملک آبادی ؛ رضا شکرانی
دانشگاه اصفهان
چکیده
از دیر باز مفهوم فراز قرآنی«بَعُوضَةً فمافوقها»،«پشه و فراتر از آن»، موضوع بحث و اختلاف مفسران و مترجمان قرآن بوده، ظاهراً واژه «فوق» در معنای متداول آن (بالاتر و بزرگ‌تر) به کار نرفته، که نظر به در مقام تمثیل بودن این عبارت، معنای متضاد آن یعنی «کمتر و پائین‌تر» مورد اعتنا است. این نوشتار ضمن بهرهگیری از دانشهای زبانی با استناد به کتب لغت، نحو و تفسیر، و باتوجه به تفاوت‌های واژه‌های «فـ»، «ما» و «فوق»، با روش توصیفی– تحلیلی، و بر پایه روابط بینامتنی به بررسی مدلول این شیوه کاربرد در احادیث بزرگان صدر اسلام پیامبر(ص) و امام علی (ع) و امام موسی کاظم (ع)) پرداخته- که توجه به این بینامتنیت برای دریافت مفهوم آیه تاکنون از نظر دور مانده بوده است- و معنای این فراز را براساس تفسیر «بزرگ‌تر و بالاتر» روشن نموده است؛ نیز با عنایت به روابط بینامتنیت این عبارت قرآن و فرازی از خطبه 164 نهجالبلاغه مشخص می‌شود «فـَ» در این فراز، به معنای «إلی» است و باید در فارسی به واژه «تا» برگردان شده، مراتب سیر صعودی به بزرگ‌تر را نشان دهد؛ ضمن آنکه با نقد و بررسی بسیاری از ترجمههای فارسی این عبارت و ارائهنمودارهای آن، نشان میدهد واژه «فوق» در زبان فارسی قطعا دو معنای متضاد را (در هر صورت) بر نمیتابد و بر این اساس فقط برخی ترجمهها وفادار مینماید.
کلیدواژه ها
قرآن؛ حدیث؛ مافوق؛ بینامتنیت؛ واژه شناسی؛ نحو؛ ترجمه
مطلب پیشنهادی
مطالب منتشر شده
۱۳۹۵/۰۶/۳۱
